Wie woont nu op het vliegveld van de ELTA?

image_pdfimage_print

In 1919, kort na de Eerste wereldoorlog, vond er in de Buiksloterham een grote internationale luchtvaarttentoonstelling plaats. Daarvoor kwamen uit de geallieerden landen veel militaire vliegtuigen en hun vliegers en mecaniciens naar Amsterdam Noord. Ze werden voor die gelegenheid omgetoverd tot burgertoestellen. Wekenlang snorden boven het IJ de modernste vliegtuigen uit die tijd. Wie geen geld had om het tentoonstellingsgebouw, het vliegveld met de tent-hangars en het Lunapark te bezoeken, kon op de Buiksloterdijk en vanaf de kanaaldijken van de Buiksloterham gratis de demonstratievluchten volgen.Schermafbeelding 2019-02-17 om 11.50.54.png

Zicht naar het noorden. Op deze reconstructie is in de verte het vliegveld te zien dat als zuidgrens het Van Hasseltkanaal en de huidige Hagedoornweg had. (Het grote Overhoeks-gebouw stond er natuurlijk nog niet.)

Schermafbeelding 2019-02-17 om 11.59.19.png

Zicht naar het zuiden: bovenaan Disteldorp dat in 1917 net bewoond was, daaronder het Van Hasseltkanaal, daaronder links een stukje van het vliegveld en daarnaast het tentoonstellingsterrein. (De tentoonstellingsgebouwen werden na afloop door Fokker in  gebruik genomen als de fabriekshallen.

50 rijk geïllustreerde bladzijden met meer informatie over de ELTA zijn te vinden in deel 3 van De geschiedenis van de Buiksloterham. 

Het Museum Amsterdam Noord opent in het voorjaar een tentoonstelling over de ELTA. Nadere gegevens volgen.

 

Geplaatst in Foto's | Een reactie plaatsen

Koninginnedag 2018

image_pdfimage_print

Margreet Visser schreef in 2013 een boekje over de viering van Koninginnedag in Buiksloot, zoals die meer dan 100 jaar geleden daar jaarlijks plaatsvond. Ze laat dat zien met veel foto’s die niet eerder werden gepubliceerd. De vieringen in Buiksloot waren een afspiegeling van de vieringen in Amsterdam. Het boekje vertelt over het ontstaan van Prinsessendag en koninginnedag en besteedt ook aandacht aan de vieringen van de inhuldiging van koning Wilhelmina in 1898 en een eeuw onafhankelijkheid in 1913.

Op Koningsdag 27 april 2018 was een herdruk van het boekje
eenmalig te koop voor € 10
bij het veldje waar de volksspelen in rond 1904 plaatsvonden:
voor Buiksloterdijk 146-138 tussen 10 en 12 uur. De bewoners van de Buiksloterdijk kregen daar bericht van.

Het boekje is nu te koop bij de boekhandels Over het Water en Plantage Van der Plas voor € 12,50.

 

 

Geplaatst in Foto's | Een reactie plaatsen

Uitzicht brugwachtershuisje Buiksloterdraaibrug

image_pdfimage_print

De hotelkamer in het brugwachtershuisje bij de Buiksloterdraaibrug heeft een prachtig uitzicht op het Westeinde van Buiksloot.

 

Dat uitzicht, maar dan van buiten herberg De burg van Alkmaar, werd bijna 200 jaar geleden getekend door Gerrit Lamberts.

 

Zie: situatie 200 jaar geleden

Zie: situatie 100 jaar geleden

Geplaatst in Foto's | Een reactie plaatsen

100 jaar geleden bij de Buiksloterdraaibrug

image_pdfimage_print

Bijna tweehonderd jaar geleden, in 1824, was de situatie bij de pas aangelegde Buiksloterdraaibrug ongeveer zo:

 Op de plaats waar nu het brugwachtershuisje staat, was toen de vermaarde herberg De Burg van Alkmaar. De schutsluis was nog niet gedempt. De kern van Buiksloot lag toen rond de schutsluis. Daar waren de café’s en de winkels.

 

Honderd jaar later (rond 1916) was de situatie veranderd. Wat is daarvan op foto’s en ansichtkaarten te zien?

 

 

De draaibrug over de Waterkering gezien naar het Westeinde. Op de brug zijn de brugwachter en een knecht bezig met onderhoud. Een van hen heeft zijn jas aan de lantaarnpaal opgehangen.

 

Dezelfde situatie, maar dan van verderaf genomen is te zien op de volgende foto. De fotograaf stond bij de doorgang naar de Buikslotermeerdijk: de weg langs het Noord-Hollands kanaal naar Purmerend enz. Slager Post staat in de deuropening van wat voor 1929 de slagerij van Sohl was, daarnaast staat vrouw Veldman in haar deuropening, haar man ventte met groenten. Links staan wat mensen ter hoogte van de kruidenierswinkel van Veenstra. Iets daarvoor was het huisje van groentenvrouw Dina Steffens (zie foto). Op de draaibrug rijdt een vrachtwagen.

 

 

De volgende foto is het Oosteinde vanaf de kant van de draaibrug in beeld gebracht. Het huis links is de bakkerij van Gorter, dan volgt het aflopende pad waar vroeger de schutsluis was. En tegenover de bakkerij is het café van Veldman. Bij de kar rechts staat kruidenier Veenstra die vanwege zijn lengte ‘Klein Basie’ werd genoemd. De kinderen verderop staan voor het huis op de hoek van de doorgang naar de Buikslotermeerdijk en de weg naar Purmerend enz.

De volgende foto (1910) is vanaf dat punt genomen. Links vooraan is het gebouw dat afgebroken werd om de doorgang naar de Buikslotermeerdijk te vergroten. Daarnaast staat Café Noord-Holland (sinds 1907). Op de foto is de 4e jongen van links Bert Gorter, de zoon van de bakker. Achter de kinderwagen staat Rika Sohl, in de wagen ligt haar zusje Truus en ernaast Corrie, alledrie dochters van de slager. Bert Gorter zou later met Corrie Sohl trouwen.

Achter Café Noord-Holland was een speeltuin, een pijl tussen het café en de bewaarschool daarnaast wijst de ingang van de speeltuin aan.Op de foto hiernaast is de speeltuin vanaf de Buikslotermeerdijk gefotografeerd. Je ziet schommels, ringen en een rekstok.  Turnen was in die tijd een populaire bezigheid. Links is de achterzijde van de bewaarschool te zien. 

Vanaf hetzelfde punt, maar dan iets meer naar rechts gekeerd, is in 1916 bij de Watersnood de volgende foto genomen. Je ziet de bebouwing langs het neergaande pad waar vroeger de schutsluis was. In het grote pakhuis was de grutterij gevestigd. Langs de sloot die nu overspoeld is door het zeewater staan de poephuisjes. In de verte is de kanaaldijk te zien die naar Krijtmolen d’Admiraal voert. De laatste foto toont de andere zijde van het kanaal: de Oostelijke Buikslotermeerdijk richting Waterland.

 

Geplaatst in Foto's | Een reactie plaatsen

Ansichtkaarten van J.M. Schalekamp, Buiksloot

image_pdfimage_print

J.M. Schalekamp (1844-1912) was rond 1900 een van de grootste uitgevers van ansichtkaarten van steden en dorpen, misschien zelfs de eerste. Er zijn zoveel kaarten van Buiksloot gemaakt doordat Schalekamp daar vanaf 1893 een fotografisch atelier met licht-, steen-, en boekdrukkerij had. Hij drukte niet alleen zijn eigen prentbriefkaarten en boeken, maar ook die van andere uitgevers.
De drukkerij was gevestigd ineen statig herenhuis op Buiksloterdijk 130 (in het stuk dat  voor het tracé van de IJ-tunnel in de jaren zestig werd afgebroken). Daar tegenover was de tramhalte van de Noord-Hollandse Tramweg Maatschappij. Op de kaart links is de dienstregeling afgedrukt. Op de kaart rechts staat mevrouw Schalekamp voor haar huis, iets verder staat mevrouw Schalk-Paris. De twee huizen in de verte zijn Buiksloterdijk 138 en 136 (dat is nu het laatste huis van de dijk).

Over Schalekamp’s prentbriefkaarten is veel bekend. Tot omstreeks 1905 maakte hij van Amsterdam 190 kaarten, van Buiksloot 54, van Broek in Waterland 24, van Durgerdam 9 en van Zunderdorp 7. De prijzen waren zeer laag, namelijk f 7,50 voor 1000 lichtdrukkaarten, dus nog geen cent per stuk.

Op veel prentbriefkaarten van voor 1905 schreven de mensen om de foto heen hun berichtjes en groeten. Waarom? Briefkaarten bestonden toen al langer, maar in 1892 regelde de nieuwe Postwet dat niet alleen de posterijen, maar ook particuliere bedrijven kaarten mochten uitgeven, als ze zich aan regels van formaat e.d. hielden. De adreszijde was alleenvoor adreszijde en postzegel. Vandaar dat men toen vaak aan de beeldzijde om de afbeelding heen ging schrijven. In 1905 werd de adreszijde door een verticale streep in tweeën verdeeld, zodat adres en bericht gescheiden werden. Inmiddels is het versturen van ansichtkaarten al bijna uit de tijd doordat je met je mobieltje veel sneller groeten en felicitaties stuurt.

Lees verder

Geplaatst in Foto's | Een reactie plaatsen

Foute onderschriften Watersnood Buiksloot 1916

image_pdfimage_print

In tijdschrift Het Leven werden in 1916 twee foto’s getoond die tijdens de Watersnood in Buiksloot zouden zijn gemaakt. Het Geheugen van Nederland nam de onderschriften over: ‘Overstroming, Watersnood. Dakloos geworden Buiksloters vinden onderdak in de kerk en hebben zich geïnstalleerd met de weinige huisraad die ze hebben kunnen redden.  Nederland, Buiksloot, 1916.’ En bij een andere foto: ‘Dijkdoorbraak, watersnood, overstromingsramp 1916 te Buiksloot. Lopend over houten vlonders brengen de mensen nog wat geredde spullen naar de kerk, waar hen tijdelijk onderdak is verleend. Nederland, Buiksloot, 1916.’ 

Wie goed kijkt en de situatie in Buiksloot kent, ziet dat het afgebeelde kerkinterieur niet klopt.  De Buiksloterkerk is minder breed, de kroonluchters waren destijds anders, er is links geen zuilengang met banken rond de zuilen, de preekstoel is groter en heeft andere ornamenten, en aan het hek van de dooptuin zit een andere, hogere koperen poort.

De kerk in Buiksloot werd bovendien tijdens de Watersnood van 1916 gebruikt voor de Openbare school die in de Buikslotermeer stond en onder water gelopen was. De kinderen kregen er dagelijks les. Allemaal in één ruimte. Ja, maar dat waren ze in de school ook gewend.

Bij de foto van de mensen buiten de kerk kloppen er op het eerste gezicht ook al enkele details niet. De kerk op de foto is veel te hoog en heeft veel meer steunberen dan die in Buiksloot, het schijntransept (de uitbouw aan de zijmuur) is er niet, er staan hoge bomen dicht tegen de gevel aan, de ramen hebben een andere onderverdeling. En er staat een straatlantaarn en er is een straatnaambordje (?) te zien. Het is ook vreemd dat de mensen – als het in Buiksloot geweest zou zijn – de spullen niet vanaf de straat maar vanaf het kerkhof aandragen. Ook deze foto is in 1916 in Broek in Waterland gemaakt.

Het Geheugen van Nederland kan zich net als iedereen vergissen

 

Geplaatst in Foto's | Een reactie plaatsen

Kolven of golfen in Amsterdam-Noord?

image_pdfimage_print

De Schotten denken er anders over, maar kolven is echt veel ouder dan golfen. Het werd hier al in de Middeleeuwen beoefend. Kijk maar naar oude prenten en schilderijen. Op het ijs kon je kolven zonder verplichte consumpties.
In Buiksloot waren in de 18e en aan het begin van de 19e eeuw zeker zes kolfbanen in of bij herbergen. Langs de Waterlandse zeedijk : Het Hof van Holland (2), De Wijnberg (1), Het Rode Hart (1). Aan de Buikslotermeerdijk (nu de Oostelijke dijk van het Noord-Hollands kanaal): Meerlust (2). Niet ver van golfbaan Waterland Amsterdam.

Je speelde bij het kolven meestal om geld en er werd rond de baan flink gerookt en gedronken. De toeschouwers konden vaak langs de baan zitten. Er waren in Buiksloot ook enkele privé-kolfbanen in de pleziertuinen van rijke Amsterdammers of zeekapiteins langs de Waterlandse zeedijk. Daar konden ze het lawaai, de drukte en de stank van de stad even ontvluchten. (Zie: De Geschiedenis van de Buiksloterham, deel 1)

Het kolfspel
Je speelt met houten (of rubberen) ballen op een vlakke langwerpige baan met opstaande Lees verder

Geplaatst in Foto's | Een reactie plaatsen

SLOOP LAANWEG? Niet voor het eerst

image_pdfimage_print

De voorgenomen afbraak van de Laanweg-flats is nu volop in het nieuws.  Zestig jaar geleden zorgde de afbraak van de woningen aan de Laanweg minder ophef. Niets herinnerde toen nog aan de moderne straat die daar vanaf 1898 verrees.

De energieke Amsterdammers Louis G. Mohrmann en  Joannes L. Meester bouwden dichtbij de Willemsluizen langs de rand van de Buiksloterhampolder statige etagewoningen met voor- en achtertuinen die in tweeën konden worden bewoond. Met de elektriciteit die Mohrmann in zijn timmerfabriek opwekte konden de huizen ’s avonds verlicht worden en de straat had – eerder dan de stad – elektrische verlichting. Hun voortvarendheid was tegelijk hun valkuil. In 1901 werd de Woningwet van kracht. Nieuwe bouwplannen moesten aan veel strengere eisen voldoen. En als pioniers hadden ze er bij de bouw van de Laanweg geen rekening mee gehouden dat de gemeente de polder niet lang daarna voor volkswoningbouw en industrie zou ophogen. Hun woningen kwamen daardoor in een ‘kuil’ te liggen en hun kleine deel van de polder moest apart bemalen worden. Toen de straat vanaf begin jaren zestig definitief afgebroken werd, gold het protest vooral het grote verenigingsgebouw ‘De Kuil’ dat ook moest verdwijnen.

Veel meer over de vroegste geschiedenis van de oorspronkelijke Laanweg is te lezen in De Geschiedenis van de buiksloterham, deel 3http://www.buiksloot.com/?page_id=222

 

 

Geplaatst in Foto's | Een reactie plaatsen

Een nachtje logeren bij de Buiksloterdraaibrug?

image_pdfimage_print

Het brugwachtershuisje bij de Buiksloterdraaibrug is omgebouwd tot een zeer compacte tweepersoons luxe hotelkamer van het Sweetshotel.

Je kunt de kamer reserveren vanaf € 160 per nacht. Als historie vermeldt het hotel alleen de bouw van het huisje in 1984. Interessanter is dat daar sinds zeventiende eeuw een herberg stond die na de opening van het Noord-Hollands kanaal in 1824 werd afgebroken: De Burg van Alkmaar. Het was een logement ‘met vele Roijaale Vertrekken, hun vermaaklyk uitzigt hebbende over ’t Y en de Stad Amsterdam’

Een tekening van  J.Bulthuis uit 1790 toont Buiksloot met de buiten de Waterlandse Zeedijk gelegen  Burg van Alkmaar (links op de tekening). Rechts daarvan strekt zich het Oosteinde van Buiksloot uit. Op de dijk stonden de herbergen Het Rode Hart, De vergulde Wagen en De Prins William. Rond de schutsluis en de overhaal was het een drukte van belang: de veerschuiten uit Amsterdam kwamen daar aan en men kon er overstappen op het veer naar de steden van Waterland.

Lees verder

Geplaatst in Foto's | Getagged , , , , , | Een reactie plaatsen

De oudste foto’s van de Buiksloterham

image_pdfimage_print

Tussen 1861 en 1868 (honderdvijftig jaar geleden) fotografeerde Pieter Oosterhuis de werkzaamheden bij de bouw van de Willem III sluis en het herstel van de Willem I sluis. Op de foto’s die hij in noordelijke richting maakte, is de vroege bebouwing van de Buiksloterham te zien. De witte huisjes zijn de arbeidershuizen die de drooglegger en eerste eigenaar van de polder – F.W.J. Beukman (1783-1867) – liet bouwen. Die huizen lagen naast de toenmalige Laanweg. In de verte is herenboerderij Huis den Ham te zien

Lees verder

Geplaatst in Foto's | Een reactie plaatsen